فصل به فصل، آیه به آیه، استفاده آسان و همیشه رایگان!
ارمیا باب ۳۵ – درس رِکابیان
آزمایش رِکابیان.
۱. آیات (۱-۲) خدا به ارمیا میگوید که با رِکابیان صحبت کند.
این است کلامی که در ایام یِهویاقیم، پسر یوشیا پادشاه یهودا، از جانب خداوند بر اِرمیا نازل شد: «به خانۀ رِکابیان برو و با ایشان سخن گفته، آنان را به یکی از حجرههای خانۀ خداوند بیاور و به آنها شراب بنوشان.»
الف. در ایام یِهویاقیم: تشخیص ترتیب وقوع رویدادها دشوار است و شاید برای ارمیا اهمیت چندانی نداشته است. یِهویاقیم قبل از صِدِقیا سلطنت کرد. برخی (مانند مورگان) معتقد بودند که این نبوت در زمان صِدِقیا نازل شده است، اما وقایع مربوط به ایام یِهویاقیم را یادآوری میکند.
یک) «هیچ تاریخ دقیقی ذکر نشده است، اما اشارۀ ارمیا ۱۱:۳۵ به آمدن نیروهای کَلدانیان و آرامیان بر ضد سرزمین اسرائیل، به نظر با دوم پادشاهان ۲:۲۴-۴ مطابقت دارد که در آن، کَلدانیان، آرامیان و دیگر گروههای دستنشانده بر ضد یِهویاقیم فرستاده شدند.» (تامپسون)
ب. به خانۀ رِکابیان برو: ما چیز زیادی در مورد رِکابیان نمیدانیم به جز اینکه یک فرقۀ بسیار متعهد در میان اسرائیلیان بودند که بر زندگی چادرنشینی تأکید داشتند، آنطور که قوم اسرائیل زمانی در بیابان زندگی میکردند.
یک) ریشۀ آنها به یترونِ قینی، پدرزن موسی بازمیگردد. داوران ۱۶:۱ میگوید که قبیلۀ قینی -نسل یترون، پدرزن موسی- از منطقۀ اریحا آمدند و در جنوب در بیابان یهودا ساکن شدند (داوران ۱۷:۴، اول سموئیل ۶:۱۵). این چادرنشینان اجداد خاندان رِکاب بودند (اول تواریخ ۵۵:۲).
دو) پدر الهامبخش رِکابیان، یوناداب (یِهوناداب)، یکی از همدستان یِیهو در کشتار خشونتآمیز و افراطی خاندان اَخاب در دوم پادشاهان ۱۵:۱۰-۲۸ بود. او در مورد یک زندگی عاری از بتپرستی و وابستگیهای مربوط به آن و به دور از مفاسد زندگی شهری تعلیم میداد.
سه) ممکن است روابط رِکابیان تنها از طریق پیوندهای خانوادگی نبوده باشد، بلکه افراد دیگر را نیز در میان خود پذیرفته باشند، افرادی که وجه مشترک آنها چادرنشینی و تعهدی زاهدانه و ساده به خدا بوده است. به عبارت امروزی، آنها به ترکیبی از هیپیهای طرفدار بازگشت به طبیعت، و آمیشهای (Amish) متعهد به حفظ خلوص سنتهای خود، شبیه بودند.
چهار) «رِکابیان، این افراد منضبط و ساده، خود را شاهدانی زنده از منشأ چادرنشینی اسرائیل میدانستند و سادگیِ چادرها و گلهها را به سکونت در مزارع و تاکستانها ترجیح میدادند.» (کیدنر)
پنج) «احتمالاً این گروه قبل یا بعد از سقوط سامره در سال ۷۲۱ ق.م. به مناطق سنتگراتر یهودا نقل مکان کرده است، به احتمال زیاد آنها فرقهای متشکل از داوطلبان بودند تا فرزندان واقعی یوناداب، و ‘جدمان ‘(ارمیا ۸:۳۵) را باید به این شکل استنباط کرد.» (کاندال)
ج. به آنها شراب بنوشان: به ارمیا دستور داده شد که رِکابیان را به معبد بیاورد و طی مراسمی که در آیات بعدی بهعنوان یک مراسم عمومی و رسمی توصیف میشود، به آنها شراب بنوشاند.
۲. آیات (۳-۵) ارمیا مطابق دستور خدا عمل میکند.
پس، یَاَزَنیا پسر اِرمیا پسر خَبَصِنیا را با تمام برادران و پسرانش و تمامی خاندان رِکابیان برگرفتم، و آنان را به خانۀ خداوند به حجرۀ پسران حانان پسر مرد خدایی یِجدَلیا نام بردم که در کنار حجرۀ صاحبمنصبان و بالای حجرۀ مَعَسیا پسر شَلّوم، نگاهبان آستانه، قرار داشت. سپس تُنگهای پر از شراب و جامها جلوی خاندان رِکابیان نهادم و بدیشان گفتم: «شراب بنوشید.»
الف. تمامی خاندان رِکابیان: ارمیا همۀ آنها را برای این مراسم عمومی به معبد آورد. این رویداد در کانون توجه عموم خواهد بود.
یک) «اجرای این نمایش کوچک در معبد بهعنوان یک تمثیل عملی، قرار بود توجه عموم را به خود جلب کند.» (هریسون)
ب. حجرۀ پسران حانان: ظاهراً در دوران ارمیا، برخی از افراد خاص در معبد حجرهها یا اتاقهای خاصی داشتند. به نظر میرسد حانان یکی از طرفدار ان ارمیا بوده است.
یک) حانان پسر مرد خدایی یِجدَلیا نام: «او در اینجا مرد خدا نامیده میشود. در دورههای قبلی، ‘مرد خدا‘ عنوانی بود که به یک نبی اطلاق میشد، نه صرفاً انبیای بزرگی مانند سموئیل (اول سموئیل ۶:۱۰-۱۰)، ایلیا (دوم پادشاهان ۹:۱-۱۳، و غیره) و الیشع (دوم پادشاهان ۱۶:۴)، بلکه همچنین به انبیای ناشناختۀ دیگر (اول سموئیل ۲۷:۲؛ ۶:۹، ۸، ۱۰؛ اول پادشاهان ۲۲:۱۲؛ ۱:۱۳، ۱۱، ۱۲، ۲۱، ۲۶؛ ۲۴:۱۷؛ ۲۸:۲۰ و غیره).» (تامپسون)
دو) «اگر ‘پسران‘ در این آیه همان مفهوم کلی عبارت ‘پسران انبیا‘ [ترجمۀ قدیم] در قرن دهم و نهم ق.م. را داشته باشد، در این صورت احتمالاً حانان رهبر گروهی از شاگردان بوده است.» (هریسون)
ج. سپس تُنگهای پر از شراب و جامها جلوی خاندان رِکابیان نهادم: ارمیا رِکابیان را به همان روشی که خدا دستور داده بود آزمایش کرد. ارمیا آنها را به نوشیدن شراب دعوت کرد، اما به آنها نگفت که خدا چنین دستوری داده است. ارمیا از تعهد آنها به ننوشیدن شراب آگاه بود، بنابراین هدف از این آزمایش متقاعد کردن آنها به انجام این کار نبود، بلکه هدف این بود که اطاعت آنها از آداب و رسومشان به صورت عمومی نمایش داده شود.
یک) «اما اگر ارمیا گفته بود، خداوند چنین میفرماید: شراب بنوشید، آنها باید این کار را میکردند؛ اما ارمیا این کار را نکرد.» (ترپ)
دو) «البته ما میدانیم که مشخص بود که آنها از این کار خودداری خواهند کرد، و این پیشنهاد مطرح شد تا رد شود.» (مورگان)
۳. آیات (۶-۱۱) رِکابیان از نوشیدن شراب خودداری میکنند.
ایشان پاسخ دادند: «شراب نمینوشیم، زیرا جدّ ما یوناداب پسر رِکاب به ما فرمان داده و گفته است: ”نه شما و نه فرزندانتان، هیچگاه لب به شراب مزنید. همچنین خانهها مسازید و کِشت مکنید؛ تاکستانها غرس منمایید و مالک آنها مشوید؛ بلکه تمامی ایام خود را در خیمه به سر برید. آنگاه در دیاری که در آن غریبید، روزهای بسیار زیست خواهید کرد.“ ما نیز به سخن جَدّمان یوناداب پسر رِکاب و آنچه به ما امر فرموده بود، گردن نهادهایم و در تمامی روزهای عمرمان شراب ننوشیدهایم، نه ما و نه زنانمان، و نه پسران و دخترانمان، و خانهای به جهت سکونت نساختهایم و تاکستان و مزرعه و بذر برای خود نگرفتهایم. بلکه در خیمهها مسکن گزیدهایم و از جَدّمان یوناداب اطاعت کرده و آنچه او امر فرموده است، به جای آوردهایم. اما چون نبوکدنصر پادشاه بابِل به این سرزمین برآمد، گفتیم: ”بیایید از ترس سپاه کَلدانیان و سپاه اَرامیان به اورشلیم برویم.“ پس در اورشلیم ساکن شدهایم.»
الف. شراب نمینوشیم: پسران یوناداب از این آزمایش سربلند بیرون آمدند و آن شراب را رد کردند. ماهیت عمومی این مراسم، حضور تمامی طایفۀ آنها، شهرت نبی و نزدیکی معبد، همگی فشار روانی موجود برای نوشیدن شراب را افزایش میدادند. آنها همچنین یک مورد استثنا نیز در گذشته داشتند، اینکه وارد شهر شدند و زندگی چادرنشینی خود را برای مدتی ترک کردند. اگر این یک مورد استثنایی بود، پس استثنا قائل شدن برای موارد دیگر نیز آسان خواهد بود. با اینحال، آنها این کار را نکردند و وفادار باقی ماندند.
یک) موضوع صرفاً نوشیدن یا ننوشیدن شراب نبود؛ بلکه اطاعت از تعالیم پدر روحانی آنها یوناداب بود. ارمیا از این کار، نه برای جلب توجه مردم به نوشیدن شراب، بلکه برای جلب توجه آنها به اطاعت استفاده کرد. با این وجود، خدا رِکابیان را به دلیل امتناع سرسختانه از نوشیدن شراب تجلیل کرد و آنها بهخاطر این اطاعت مورد تمسخر و انتقاد قرار نگرفتند.
دو) به گفتۀ کیدنر، در قرن نوزدهم در انگلستان یک جنبش اعتدال [جنبشی اجتماعی که بر تعدیل و محدودسازی مصرف الکل از سویی و واداشتن دولت به وضع قوانین ضد مصرف الکل از سویی دیگر تأکید دارد] در حال رشد وجود داشت که نام رِکابیان را بر خود نهاده بود.
ب. نه شما و نه فرزندانتان، هیچگاه لب به شراب مزنید: یوناداب به پسرانش گفت که شراب ننوشند و این بخشی از یک الگوی بزرگتر برای قربانی کردن نفس و انکار خویشتن بود که شامل عدم بنای خانه و کشت مزارع و تاکستان نیز میشد. پسران یوناداب درست میگفتند که، از جَدّمان یوناداب اطاعت کرده و آنچه او امر فرموده است، به جای آوردهایم.
یک) «میبینیم انسانها چقدر مشتاق و وفادار به رسوم و سنتهای خانوادگی خود هستند، و در عینحال، چقدر بیاعتنا به مطالبات والاتر خدا.» (مایر)
ج. بیایید از ترس سپاه کَلدانیان … به اورشلیم برویم: رِکابیان بهعنوان چادرنشینان متعهد بودند که از خانهها و شهرها دوری کنند و در چادر زندگی نمایند. با اینحال آنها از سپاه کَلدانیان فرار کردند و در نتیجه با اکراه در اورشلیم ساکن شدند.
یک) «اگر در حال حاضر چنین به نظر میرسد که از هر نظر برخلاف رسوم خود عمل کردهایم و در شهر ساکن شدهایم، صرفاً ضرورتْ ما را به این اقدام موقت وادار کرده است. ما برای حفظ جان خود به دنبال پناه در شهر بودهایم؛ بنابراین اکنون در اورشلیم ساکنیم.» (کلارک)
درس رِکابیان و پاداش پسران یوناداب.
۱. آیات (۱۲-۱۶) تضاد بین رِکابیان و مردم یهودا و اورشلیم.
سپس کلام خداوند بر اِرمیا نازل شده گفت: «خداوند لشکرها، خدای اسرائیل، چنین میگوید: برو و به مردمان یهودا و ساکنان اورشلیم بگو: خداوند میفرماید، آیا عبرت نمیگیرید و به کلام من گوش فرا نمیدهید؟ فرمانی که یوناداب پسر رِکاب به پسرانش داد که شراب ننوشند، نگاه داشته میشود و ایشان تا به امروز شراب نمینوشند زیرا به فرمان جَدّ خویش گردن مینهند؛ اما من بارها با شما سخن گفتهام، ولی به من گوش نگرفتید. من خادمان خود، انبیا را جملگی نزدتان فرستادم؛ ایشان را بارها گسیل داشته، گفتم: ”هر یک از شما از راه بد خویش بازگشت کنید و کردارتان را اصلاح کرده، خدایانِ غیر را پیروی و عبادت منمایید، تا در سرزمینی که به شما و به پدرانتان دادهام، ساکن شوید.“ اما شما گوش فرا ندادید و مرا اطاعت نکردید. پسران یوناداب پسر رِکاب به فرمان جدّشان گردن مینهند، اما این قوم از من فرمان نمیبرند.
الف. آیا عبرت نمیگیرید و به کلام من گوش فرا نمیدهید؟ خدا آشکار کرد که چرا به ارمیا فرمان داد تا آن پیشنهاد غیرعادی را به رِکابیان بدهد. بین اطاعت حیرتانگیز آنها و امتناع مردم یهودا و اورشلیم از پذیرش دستورات خدا تضاد شدیدی وجود داشت.
یک) از یک لحاظ، خدا از ما همان کاری را میخواهد که حاضریم آن را برای دیگران یا چیزهای دیگر انجام دهیم. رِکابیان حاضر بودند از جد خود اطاعت کنند؛ اینکه خدا از مردم یهودا انتظار داشت دلی مطیع مانند رِکابیان داشته باشند، انتظار بیجایی نبود.
ب. این قوم از من فرمان نمیبرند: تضاد دوم، در نحوۀ اطاعت رِکابیان از فرمان جدشان مشهود بود، در حالیکه مردم یهودا و اورشلیم از فرمانهای خودِ خدا سرپیچی کردند، هر چند که او بارها آن فرمانها را از طریق انبیای خود به گوش آنها رسانده بود.
• رِکابیان از یک رهبر خطاپذیر اطاعت کردند؛ مردم یهودا از خدای ابدی سرپیچی کردند.
• رِکابیان فرمان خود را تنها یک بار از رهبر خود دریافت کردند و اطاعت کردند؛ مردم یهودا بارها فرمان خود را از خدا دریافت کردند و همچنان سرپیچی کردند.
• رِکابیان در مورد امور زمینی اطاعت کردند؛ قوم یهودا در مورد امور ابدی سرپیچی کردند.
• رِکابیان فرمانهای رهبر خود را در بیش از ۳۰۰ سال اطاعت کردند. مردم یهودا پیوسته از خدای خود سرپیچی میکردند.
• رِکابیان پاداش دریافت خواهند کرد؛ مردم یهودا مورد داوری قرار خواهند گرفت.
۲. آیۀ (۱۷) كاربرد درس رِكابيان.
پس خداوند لشکرها، خدای اسرائیل، چنین میفرماید: اینک من بر یهودا و بر جمیع ساکنان اورشلیم تمامی آن بلا را که دربارۀ ایشان گفتهام، نازل میکنم، زیرا که بدیشان سخن گفتم، اما نشنیدند، و ایشان را خواندم، اما پاسخ ندادند.»
الف. من بر یهودا و بر جمیع ساکنان اورشلیم تمامی آن بلا را که دربارۀ ایشان گفتهام، نازل میکنم: تضاد بین رِكابيان و مردم یهودا و اورشلیم نشانۀ دیگری از تقصیر قوم و داوری قریبالوقوع آنها بود.
ب. بدیشان سخن گفتم، اما نشنیدند: این تضاد هم آشکار بود؛ رِکابیان به جد خود یوناداب گوش دادند؛ مردم یهودا و اورشلیم به خدای خود گوش ندادند.
۳. آیات (۱۸-۱۹) پاداش نسل یوناداب.
اما اِرمیا خطاب به خاندان رِکابیان گفت: «خداوند لشکرها، خدای اسرائیل، چنین میفرماید: از آنجا که شما از فرمان جدّتان یوناداب اطاعت کردهاید و همۀ اوامر او را نگاه داشته، آنچه را به شما حکم کرده بود، به جا آوردهاید، پس خداوند لشکرها، خدای اسرائیل، چنین میگوید: نسل یوناداب پسر رِکاب کسی را که در حضور من به خدمت بایستد، هرگز کم نخواهد داشت.»
الف. از آنجا که شما از فرمان جدّتان یوناداب اطاعت کردهاید: خدا اطاعت و حرمت پسران یوناداب را محترم شمرد.
ب. نسل یوناداب پسر رِکاب کسی را که در حضور من به خدمت بایستد، هرگز کم نخواهد داشت: خدا وعده داد که نسل یوناداب خدمت ویژهای خواهند داشت و تا ابد در حضور او خواهند ایستاد.
یک) «‘در حضور کسی ایستادن‘ یک عبارت تخصصی است که شامل یک امتیاز در خودِ خدمت میشود. از آن برای انبیا (مثلاً، اول پادشاهان ۱:۱۷)، کاهنان (اعداد ۹:۱۶؛ تثنیه ۸:۱۰ و غیره) و پادشاهان (اول پادشاهان ۸:۱۰) استفاده میشود.» (کاندال)
دو) «این یک اصطلاح تخصصی برای امتیاز خدمت است… برخی از محققان بر این باورند که وعدۀ آیۀ ۱۸ به معنای واقعی کلمه با ادغام شدن رِکابیان در قبیلۀ لاوی محقق شد.» (فینبرگ)
سه) «بر اساس میشنا [اولین مجموعۀ مکتوب از سنتهای شفاهی یهودی]، ‘فرزندان یوناداب پسر رِکاب‘ در یک روز معین از سال برای مذبح معبد هیزم میآوردند.» (تامپسون)
چهار) «نزد من محبوب شدند و مورد لطف و عنایت من قرار گرفتند، و دستهای مقدس خود را در همه جا به دعا بلند کردند. در میان یهودیان به اسارت برده شدند؛ اما با ایشان نیز بازگشتند (همانطور که در اول تواریخ ۵۵:۲ دیده میشود).» (ترپ)
پنج) «مسیحیان حقیقی را میتوان بهعنوان جانشینان واقعی رِکابیان باستانی در نظر گرفت؛ و برخی گمان میکنند که اسنیها (Essenes)، در زمان خداوند ما، در اصل از نسل رِکابیان بودند، و اینها کسانی بودند که بهطور خاصی از خداوند ما پیروی کردند و اولین کسانی بودند که به انجیل ایمان آوردند. اگر چنین باشد، این نبوت به معنای واقعی کلمه تحقق یافته است: آنها هرگز کسی را که در حضور خدا به خدمت بایستد، کم نخواهد داشت، کسی که نجات خود را اعلام کند، و تا زمانی که زمین پابرجاست، به بنا و نجات دیگران خدمت کند.» (کلارک)