لاویان باب ۲ – هدیهٔ آردی

روند تقدیم هدیهٔ آردی

۱. آیات (۱-۳) تقدیم هدیهٔ آردی.

هرگاه کسی هدیهٔ آردی به خداوند تقدیم کند، هدیه‌اش باید از آرد مرغوب باشد. بر آن روغن بریزد و کُندر بنهَد و آن را نزد پسران هارون، یعنی کاهنان بیاورد. آنگاه از آن یک مشت برگیرد، یعنی از آرد مرغوب و روغن و تمامی کُندرش، و کاهن آن را به‌عنوان یادگاری بر مذبح بسوزاند. این است هدیهٔ اختصاصی و رایحهٔ خوشایند برای خداوند. اما بقیهٔ هدیهٔ آردی از آنِ هارون و پسرانس خواهد بود. این است یکی از قسمتهای بسیار مقدسِ هدایای اختصاصی که به خداوند تقدیم می‌شود.

الف) هرگاه کسی هدیهٔ آردی به خداوند تقدیم کند: هدیهٔ آردی معمولاً آرد مرغوب و مخلوط شده با کمی روغن و کُندر بود. قسمتی از آرد به حضور خداوند بر مذبح سوزانده می‌شد و باقیماندهٔ آن جهت تهیهٔ نان برای کاهن و خانوادهٔ او به کاهنان داده می‌شد (اما بقیهٔ هدیهٔ آردی از آنِ هارون و پسرانش خواهد بود).

یک) جی کَمبِل مورگان به‌درستی هدیهٔ آردی را الهام‌گر خدمت ما به خدا می‌دانست. این هدیهٔ خوراکی (غذایی) حاصل دسترنجِ انسان، از میوه‌های زمین، حاصل کشت و زرع و تولید و تدارک بود و نماد خدمتِ ارائه شدهٔ انسان بود.

دو) مَتیو پول سه دلیل را برای تقدیم هدیهٔ آردی در نظر گرفته است:

·      غلات و چیزهایی که بر زمین می‌رویند، برای انسان بسیار ضروری و سودمند می‌باشد و شایسته است که خدا را با چنین چیزهایی تکریم کنیم.

·      حتی فقیرترین افراد هم می‌توانستند هدیهٔ آردی تقدیم کنند و خدا هم تمایل داشت تا شرایطی را فراهم آوَرَد تا حتی فقرا نیز برایش قربانی بیاورند.

·      تقدیم این نوع هدیه، غله و محصولات ضروری و مورد نیاز کاهنان را نیز فراهم می‌کرد.

سه) مَتیو پول، آرد مرغوب را چنین توصیف کرده است: «غربال و اَلَک شده و از سبوس‌ها پاکسازی شده است. بنابراین شایسته است که بهترین محصول به بهترین شخصیت (خدا) تقدیم گردد.»

چهار) و کُندُر: «این ماده اغلب در مراسم و آیین‌ها در دوران باستان استفاده می‌شد، زیرا در هنگام سوختن رایحهٔ خوشایندی را تولید می‌کرد. این محصول بسیار گرانبها بود، زیرا به‌طور معمول از سواحل جنوبِ شرقی شبه جزیرهٔ عربستان و با واسطه‌گری عربستان وارد می‌شد. بنابراین فقط در مراسم تشریفاتی استفاده می‌شد.» (پیتر کُنتس)

پنج) «چون کاهنان نمایندهٔ خدا بودند، بنابراین در قربانی‌هایی که به خدا تقدیم می‌شد، حق و سهمی داشتند. ظاهراً هدیهٔ آردی منبع اصلی درآمد برای کاهنان بود.» (روکِر)

شش) نحمیا ۱۲:۱۳ می‌گوید که ده‌یکِ شراب، غله، روغن در اتاقِ مخصوصی در معبد ذخیره می‌شد.

ب) کاهن آن را به‌عنوان یادگاری بر مذبح بسوزاند. این است هدیهٔ اختصاصی و رایحهٔ خوشایند برای خداوند: خدا این قربانیِ بدون خون را تحت عنوان ابراز شکرگزاری مجاز دانست و پذیرفت، نه به‌عنوان کفاره گناه. در جامعه‌ای که اغلب مردمِ آن کشاورز بودند این محصول نماد مناسبی جهت شکرگزاری برای عنایت وفادارانه خدا بود.

ج) این است یکی از قسمت‌های بسیار مقدس هدایای اختصاصی که به خداوند تقدیم می شود. نقطهٔ تأکید و اهمیت هدیهٔ آردی موضوع سپاسگزاری است. دلیل اینکه این هدیه را یکی از قسمت‌های بسیار مقدس می‌دانند، نشان از قدردانی و توجه والای خدا نسبت به سپاسگزاری ماست.

۲. آیات (۴-۱۰) انواع گوناگون هدیهٔ آردی.

اگر هدیهٔ آردی پخته شده در تنور تقدیم می‌کنی، باید قُرص‌های بی‌خیمرمایه از آرد مرغوب آمیخته به روغن باشد، یا گِرده‌های نازک بی‌خیمرمایه و آغشته به روغن. اگر هدیه‌ات، هدیهٔ آردی پخته شده بر ساج است، باید از آرد مرغوب و بی‌خمیرمایهٔ آمیخته به روغن باشد. آن را چند پاره کن و بر آن روغن بریز. این است هدیهٔ آردی. اگر هدیه‌ات، هدیهٔ آردی پخته شده در تابه است، باید از آرد مرغوب آمیخته به روغن تهیه شود. هدیه آردی را که از این مواد تهیه شده باشد، نزد خداوند بیاور. آن را به کاهن تقدیم کن و او آن را نزد مذبح خواهد برد. کاهن قسمت یادگاری از آن هدیه را برگیرد و بر مذبح بسوزاند. این است هدیهٔ اختصاصی و رایحهٔ خوشایند برای خداوند. اما بقیهٔ هدیهٔ آردی از آنِ هارون و پسرانش خواهد بود. این است یکی از قسمتهای بسیار مقدس هدایای اختصاصی که به خداوند تقدیم می‌شود.

الف) اگر هدیهٔ آردی پخته شده در تنور تقدیم می‌کنی: هدیهٔ آردی به‌شکل آرد مرغوبی که قبلاً پخته شده، هم قابل تقدیم بود، یعنی می‌توانستند آن را روی تنور، سینیِ تخت یا در تابه‌ای در بسته پُخت و آماده کنند.

یک) مهم نبود که هدیهٔ آردی به چه شکلی باشد، اما باید در خانه آماده می‌شد. می‌توانیم تصور کنیم که یک زن یهودی باستان بهترین چیزی را که در آشپزخانه‌اش می توانست درست کند را به‌دقت آماده و آن را به‌عنوان قربانی به خدا تقدیم می‌کرد. و این ابراز سرسپردگی و ارادت به خدا در خانه آغاز می‌شد، و اگر با دلی راستین تقدیم می‌گشت، رایحهٔ خوشایندی برای خداوند بود.

دو) تابه: درست مثل روغن داغ‌کن مدرن عمل می‌کرد. «کارشناسان اظهار می‌کنند که هدیه غلاتِ پخته شده در تابهٔ (در بسته) بیشتر شبیه دونات یا نان کُماجِ امروزی هستند» (هَریسون). «این قُرص‌ها به سبکِ پیراشکی ممکن است سرخ شده یا آب‌پَز شده باشند.» (هَریس)

ب) قرص‌های نان بی‌خمیرمایه… گرده‌های نازک بی‌خمیرمایه: همان‌طور که بعداً در لاویان ۱۱:۲ به‌طور خاص دستور داده می‌شود، خدا نمی‌خواست که در هدیه آردی خمیرمایه (مُخَمِر) وجود داشته باشد. در تصویر هدیهٔ آردی می‌توان گفت که خداوند تمایل ندارد که خدمت او با گناه و خمیرمایه خراب شود.

·    عیسی درباره خمیرمایه فریسیان و صدوقیان (متی ۶:۱۶-۱۲) و خمیرمایهٔ هیرودیس (مرقُس ۱۵:۸) صحبت کرد و منظور او از این جملات، آموزه و فلسفه کلی آنها بود.

·    پولس درباره خمیرمایهٔ کهنهٔ فساد و گناه صحبت کرد (اول قرنتیان ۶:۵- ۹).

یک) «خمیرمایهٔ فریسیان ریاکاری بود، یعنی تشریفات گرایی بدون محتوای روحانی و اخلاقی. خمیرمایهٔ صدوقیان خِرَدگرایی بود و خمیرمایهٔ هیرودیانیسم یا دنیا پرستی (نفس‌گرایی) هم حذفِ امور ماوراء‌الطبیعه بود. و پولس از خمیرمایهٔ “بدخواهی و شرارت” به‌عنوان نقطهٔ مقابل “صداقت و راستی” صحبت می‌کند.» (مورگان)

دو) «بنابراین این‌ها تأثیرات فاسدی هستند که نباید با خدمت ما ترکیب شوند. در همه کارهایی که برای خدا انجام می‌دهیم نباید ریا، مادی‌گرایی و روحی که در تضاد با محبت و حقیقت است وجود داشته باشد.» (مورگان)

سه) همان‌طور که هدیهٔ آردی تصویری از خدمتِ درست و شایسته به خداست، این را نیز یادآوری می‌کند که ما در خدمتِ خود به خدا چنانکه باید، کوتاهی می‌کنیم. سپاسگزاریم که عیسی به‌عنوان کسی که کاملاً خدا را خدمت کرد و خدمتش بَری از هر گونه خمیرمایه بود، اصل (لُب مطلب) و مفهومِ هدیهٔ آردی را برای ما به انجام رسانید.

چهار) «این امر به شخص ایماندار در عهد‌جدید هم یادآوری می‌شود که همچون شخصِ مؤمن در عهد‌عتیق این هدیه را به خدا تقدیم کند. همان‌طور که عیسی مسیح به‌عنوان نان حیات، جان خویش را به خدا تقدیم کرد (یوحنا ۳۲-۳۵ :۶).» (روکِر)

ج) آرد مرغوب آمیخته به روغن: هدایای آردی به روغن نیاز داشت. این عمل به بهم چسبیدن آرد و همین‌طور درست سوختنِ آرد کمک می‌کرد. این کار همچنین نمادی از این حقیقت بود که خدمت و هدیهٔ ما همیشه باید در حضور و تحت تأثیر روح‌القدس باشد.

یک) «یعقوب اولین کسی بود که دربارهٔ او می‌خوانیم که هدیهٔ خویش را با روغن تقدیس کرد (پیدایش ۱۸:۲۸). شاید این را از پیشینیان خود به یاد داشته بود.» (تراپ)

د) اما بقیهٔ هدیهٔ آردی از آنِ هارون و پسرانش خواهد بود: بخشی از هدیهٔ آردی که به‌عنوان آرد مرغوب یا به‌عنوان نان آماده آورده می‌شد، جهت امرار معاش و خوراک به کاهنان داده  می‌شد.

دستورالعمل‌های خاص درباره هدیهٔ آردی.

۱. آیۀ (۱۱) استفادهٔ خمیرمایه و عسل ممنوع بود.

هیچ‌یک از هدایای آردی که به خداوند تقدیم می‌کنید نباید با خیمرمایه تهیه شده باشد، زیرا در هدیهٔ اختصاصی که تقدیم خداوند می‌کنید، نباید هیچ خمیرمایه یا عسل بسوزانید.

الف) هیچ‌یک از هدایای آردی که به خداوند تقدیم می‌کنید نباید با خمیرمایه تهیه شده باشد: خمیرمایه (مخمر) ممنوع بود، زیرا خمیرمایه تصویر یا نمایشِ گناه بود. اسرائیلیان باستان برای درست کردن نانِ خمیرِ‌ترش، خمیرمایه را با مقدار کمی از خمیری که از مصرف قبل باقیمانده بود، وارد خمیر تازه می‌کردند.

یک) کمی خمیر از مقدار خمیر قبلی که حاوی خمیرمایه بود باعث وَرآمدن و پُف کردن خمیرِ تازه می‌شد و در تمام خمیر تازه پخش می‌شد. از این‌رو کارِ خمیرمایه را تصویر و توضیحی از کارِ گناه و غرور دانسته‌اند. اندکی فساد  می‌تواند همه چیز را فاسد نماید.

دو) «چنانکه قربانی تمام سوز می‌بایست بی‌عیب باشد، هدیهٔ آردی نیز می‌بایست بدون خمیرمایه باشد.» (مورگان)

سه) به هرحال، نان با خمیرمایه هم بخشی از قربانی رفاقت بود. اما در مذبح تقدیم نمی‌شد (نباید هیچ خمیرمایه… بسوزانید). در قربانی رفاقت، نان با خمیرمایه بخشی از هدیهٔ افراشتنی (لاویان ۱۱:۷-۱۴) یا هدیه تکان‌دادنی (لاویان ۱۷:۲۳) بود.

ب) نباید هیچ عسل بسوزانید: در این هدیه، عسل ممنوع بود زیرا عسل یکی از چیزهای مورد علاقه برای قربانی به خدایان بت‌پرستی بود. خدا نمی‌خواست به شیوه‌ای نادرست، همچون خدایان شرک و بت‌پرستی مورد پرستش قرار گیرد.

یک) عسل: «این واژه هم در مورد عسل زنبور استفاده می‌شود و هم نوعی شربت غلیظ میوه است که از کشمش یا خرما تهیه می‌شد.» (پیتر کُنتس)

دو) دلیلی که خدا تمایل نداشت در قربانی عسل وجود داشته باشد این بود «تا به ما بیاموزد که عبادت خدا براساس تمایلات و ذائقهٔ انسان اداره نمی‌شود (که درآن عسل یکی از نمادهای سپاسگزاری باشد) بلکه براساس ارادهٔ خداست.» (پول)

سه) خمیرمایه می‌تواند چیزهایی را به‌شکل غیرطبیعی تُرش سازد و عسل هم می‌تواند به‌شکل غیرطبیعی چیزی را شیرین سازد. ولی خدا هیچ یک از این‌ها را نخواست. وقتی خودمان را همچون قربانی زنده (رومیان ۱:۱۲-۲) تقدیم می‌کنیم او از ما می‌خواهد همان‌طور که هستیم، نزد او بیاییم یعنی بدون اینکه خود را به‌طور غیرطبیعی ترش یا شیرین بسازیم.

چهار) اف. بی. مِیِر این موضوع را چنین می‌داند:

·      هیچ خمیرمایه: نماد افزایش غرور و خودنمایی (خود را بلند کردن) است.

·      هیچ عسل: که صرفاً همان جذاب و احساسی (شهوانی) است.

۲. آیۀ (۱۲) هدیهٔ نوبر محصول.

اینها را می‌توان به‌عنوان هدیهٔ نوبر نزد خداوند برد، اما نباید به‌عنوان رایحهٔ خوشایند بر مذبح تقدیم کرد.

الف) به‌عنوان هدیهٔ نوبر…: بهترین محصول از نخستین برداشت (نوبر) باید نزد خداوند تقدیم می‌شد، اما نه همچون دیگر هدایای آردی. آنها هرگز نباید بر مذبح سوزانده می‌شد، بلکه باید به روشی متفاوت تقدیم می‌شد.

ب) اما نباید بر مذبح تقدیم کرد. خدا به‌طور کل روند متفاوتی برای تقدیم هدیهٔ نوبر و هدیهٔ آردی داشت. و این موضوع در لاویان۱۴:۲-۱۶ توضیح داده شده است.

۳. آیهٔ (۱۳) هر هدیهٔ آردی باید حاوی نمک باشد.

به همه هدایای آردی خود نمک بزن. مباد که نمکِ عهد تو با خدایت، در هدیهٔ آردی تو یافت نشود. با همه هدایایت نمک تقدیم کن.

الف) به همه هدایای آردی خود نمک بزن: نمک بخش مهمی از قربانی بود، زیرا درباره پاکی، حفظ و نگهداری و هزینه سخن می گوید. هر قربانی برای خدا می‌بایست خالص، ماندگار و مشمول هزینه‌ای باشد. در این یک آیه خدا فرمانی را سه بار تکرار کرده است.

یک) نمک به‌عنوان یک مادهٔ نگهدارنده، فرایند فاسد شدنِ گوشت را کُند یا عملاً متوقف می‌سازد. خراب یا فاسد شدن، ماهیت گوشت است اما گوشت‌هایی که نمکین شدند خوب و سالم می‌مانند.

دو) نمک از دوستی سخن می‌گوید. براساس رسمی باستانی، پیوند دوستی از طریق خوردن نمک ایجاد می‌شد و گفته شده که: «وقتی نمکِ شخصی را خوردی تا آخر عمر با او دوست می‌شدی.» خدا می‌خواست هر قربانی یادآور رابطه باشد.

سه) پیش از این، خدا فرمان داد که قربانی‌ها نباید حاوی عسل باشند (لاویان ۱۱:۲). دستور به وجود نمک در قربانی‌ها و عدم وجود عسل در آنها به این معناست که خدا صداقت و صمیمیت خدمتِ ما را می‌خواهد نه چیزهایی که به‌طور غیرطبیعی به ما طعم می‌بخشند. «این نوعی پارسایی تند و تیز است که برای من (خدا) غیرقابل تحمل است.» (اسپرجن)

چهار) این حقیقت که خدا فرمان داد که هر هدیهٔ آردی باید حاوی مقداری نمک باشد نشان می‌دهد که چیزهای کوچک هم در خدمت ما به خدا حائز اهمیت است. وفاداری ما در چیزهای کوچک باعث تکریم خداست. «برادران من هیچ چیزی در خدمت با خدا ناچیز و بی‌ارزش نیست. ممکن است مقداری نمک در نظر ما بیش ازحد بی‌اهمیت به‌نظر آید، اما ممکن است در نظر خداوند چنین نباشد.» (اسپرجن)

پنج) «اتاقی مخصوص برای ذخیرهٔ نمک در معبد تعیین شده بود.» (روکِر)

         ب) نمک عهد تو با خدایت: بنابراین عهد نمک مشخصه‌های خاصی داشت:

·      عهدی خالص بود (نمک به‌عنوان یک ترکیب شیمیایی، خالص و پاک ‌می‌ماند).

·      عهدی ماندگار بود (نمک باعث حفظ و ماندگاریِ چیزها می‌شد).

·      عهدی ارزشمند بود (نمک گران بود).

یک) «نمک ماده‌ای نگهدارنده است، بنابراین این موضوع نماد این تصور است که عهد نمی‌تواند با آتش یا فساد و زوال نابود شود. عبارت “عهد نمک” به دوام و جاودانگیِ عهد تأکید دارد.» (روکِر)

دو) انگارهٔ عهد نمک در کتاب اعداد ۱۹:۱۸ و در کتاب دوم تواریخ ۵:۱۳ تکرار می‌شود.

ج) با همه هدایایت نمک تقدیم کن. عیسی در انجیل مرقس ۴۹:۹-۰۵ از انگارهٔ نمک و قربانی صحبت کرده است. در این آیات گفت که مردم به‌عنوان قربانی‌های زنده به خدا باید با آتش و نمک، طعم‌دار شوند.

یک) به‌دلیل اینکه نمک بیانگر مفاهیمِ زیادی چون: عهد، مشارکت، صداقت، و پاکی است؛ عبارت گُنجاندنِ نمک در همه هدایایت بیانگر شیوه‌ای است که باید خدا را خدمت کنیم. بنابراین در تمام خدمتمان باید:

·      عهد و پیمان را به‌خاطر بسپاریم.

·      مشارکت را به‌خاطر بسپاریم.

·      صداقت را به‌خاطر بسپاریم.

·      پاکی را به‌خاطر بسپاریم.

۴. آیات (۱۴-۱۶) روند هدیهٔ آردی از نوبر محصول.

اگر هدیهٔ آردی از نوبر محصول به خداوند تقدیم می‌کنی، باید دانه‌های غلّه نورَس که کوبیده و در آتشبرشته شده باشد، تقدیم کنی. بر آن روغن بریز و کُندُر بگذار. این است هدیهٔ آردی. کاهن قسمتِ یادگاری هدیهٔ آردی، یعنی قدری از غلّهٔ کوبیدهٔ آن و قدری از روغنِ آن را با همه کُندُرَش بسوزاند. این است هدیهٔ اختصاصی برای خداوند.

الف) اگر هدیهٔ آردی از نوبر محصول به خداوند تقدیم می‌کنی. در لاویان ۱۲:۲ خدا به اسرائیل گفت که هدیهٔ نوبر را به شیوه‌ٔ آردی تقدیم نکنید. اما در اینجا نحوهٔ تقدیم هدیهٔ نوبر را به آنها گفت.

یک) ایدهٔ تقدیم نوبر محصول مهم بود. اولین برداشت محصول و نخست‌زادهٔ دام متعلق به خداوند بود. این نوع تقدیم پُرخطر محسوب می‌شد زیرا ممکن بود زمین دیگر محصول بیشتری ندهد یا ممکن بود گاو یا میش دوباره زایمان نکنند. اما با این‌حال نوبر و نخست‌زاده از آنِ خدا بود.

دو) خداوند وعده داد که نوبر محصول و نخست‌زاده و اولین ثمرهٔ دام را برکت دهد: «خداوند را با دارایی خود حُرمت دار و با نوبرهای همه محصول خویش؛ آنگاه انبارهایت به وفور نعمت پُر خواهد شد و چَرخُشتهایت از شرابِ تازه لبریز خواهد گشت» (امثال ۹:۳-۱۰).

سه) خدا از تقدیم دانهٔ غلّه نورَس خشنود و شادمان می‌شد: «این موضوع حاکی از این است که خدا باید با نوبر و اولین ثمرهٔ عمر ما یعنی گُلِ دوران کودکی (جوانی) ما خدمت شود.» (تراپ)

ب) کاهن قسمت یادگاریِ هدیهٔ آردی را بسوزاند: به‌نظر می‌رسد که هیچ هدیهٔ نوبر نباید توسط کاهنان نگهداری شود، بلکه تمام آن باید برای شکرگزاری و تکریم از خدا و اظهار اعتمادشان به خدا در تدارک محصولِ کامل، سوزانیده می‌شد.

ج) بر آن روغن بریز و کُندُر بگذار: تصور می‌شد که آمیختن این مواد به هدیه، آن را خوشایند و باارزش می‌ساخت.

د) این است هدیهٔ اختصاصی برای خداوند: با مشاهدهٔ زندگی و کار عیسی، متوجه می‌شویم که او هدیهٔ آردی و هدیهٔ نوبر را به تحقق رساند. اول قرنتیان ۲۰:۱۵ عیسی را به‌عنوان نوبر رستاخیز (نوبر خُفتگان) و نخستین نوبرِ حیاتِ احیا شدهٔ جدیدی که خدا برای جهان هستی در نظر داشت اعلام می‌کند. «اما مسیح براستی از مردگان برخاسته و نوبر خُفتگان شده است».