دوم تواریخ باب ۱۹ – توبیخِ یِیهو.  

نیکویی خدا به یهوشافاط

۱. آیهٔ (۱) او پس از نبرد با سلامتی بازمی‌گردد.

یِهوشافاط پادشاه یهودا به سلامت به خانۀ خود در اورشلیم بازگشت.

الف. یِهوشافاط پادشاه یهودا به سلامت به خانۀ خود در اورشلیم بازگشت: این رحمت خدا بود. یهوشافاط که جامهٔ پادشاه را بر تن داشت و توسط سپاهِ اَرام هدف قرار گرفت، باید در میدان نبرد کشته می‌شد. با این حال نزد خدا فریاد بر آورد و زنده ماند، و به سلامت به خانهٔ خود در اورشلیم بازگشت.

یک) «یهوشافاط به سلامت به خانه رسید که خود حقیقتی مهم است و سرنوشت او را در مقابل سرنوشت اَخاب قرار می‌دهد و شهادت می‌دهد که فیض خدا را به کسی نشان می‌دهد که با خطای نابخردانه تقریباً‌ خود را نابود ساخت.» (سِلْمان)

۲. آیات (۲-۳) خدا یهوشافاط را به واسطهٔ ییهو توبیخ می‌کند.

و اما یِیهوی نبی پسر حَنانی به دیدار او بیرون رفت و به یِهوشافاط پادشاه گفت: «آیا شایسته است که شریران را یاری دهی و کسانی را که از خداوند بیزارند، دوست بداری؟ از این رو، غضب از جانب خداوند بر تو آمده است. با این حال، چیزهای نیکویی نیز در تو هست، زیرا این سرزمین را از اَشیرَه زدودی و دل خود را به طلبیدن خدا مصمم ساختی.»

الف. یِیهوی نبی پسر حَنانی: پدر او نبی جسوری بود و با آسای پادشاه سخن می‌‌گفت. پسر حَنانی نیز برای بَعَشا پادشاه اسرائیل نبوت می‌کرد (اول پادشاهان ۱:۱۶، ۷:۱۶).

ب. آیا شایسته است که شریران را یاری دهی و کسانی را که از خداوند بیزارند، دوست بداری؟ ییهو گناه محبت فراوان در یهوشافاط را بر ملا نمود. او گفت که خدا را محبت می‌کند، ولی همچنین کسانی را هم دوست داشت که از خداوند بیزار بودند. او هرگز نباید از نظر شخصی و نظامی با اَخاب و پادشاهی اسرائیل پیمان می‌بست.

یک) یهوشافاط باید مزمور ۱۰:۹۷ را می‌خواند و در نظر می‌داشت: ای دوستدارانِ خداوند، از بدی نفرت کنید!

دو) «محبت و تنفر در این بستر، بیشتر واژگانی رسمی برای اشاره به اقدامات در رابطهٔ عهد یا معاهده هستند تا احساسات، و کمک کلمه‌ای معمول در نگارش این نویسنده است که از حاکی از کمکی رسمی است» (سِلْمان)

ج. با این حال، چیزهای نیکویی نیز در تو هست: خدا نمی‌خواست یهوشافاط از سخنان ییهو در هم کوبیده شود، پس پیغام تشویق را نیز آورد.

·      زیرا این سرزمین را از اَشیرَه زدودی: خدا می‌دانست که یهوشافاط همهٔ شرارت‌ها را تأیید نمی‌کند، پس پادشاه را در حوزه‌هایی که از شرارت و سازش بیزاری ورزید، تشویق نمود.

·      دل خود را به طلبیدن خدا مصمم ساختی: یهوشافاط خدا را نمی‌جویید، ولی دل خود را برای این کار آماده کرد. این نشان از اولویت والای یهوشافاط برای جوییدن خداست.

یک) عمل آماده کردن یا هدایت دل به یهوشافاط نسبت داده شده است، همانگونه که در آیات دیگر مثل امثال ۱:۱۶؛ فیلیپیان ۱۳:۲ به خدا نسبت داده شده است، چون عمل انسانی بود که به فیض خدا انجام شد، یعنی او را در برخی کارها مانع شد، و در برخی قادر ساخت و به برخی دیگر سوق داد.» (پوول)

پاسخ یهوشافاط.

۱. آیهٔ (۴) یهوشافاط قدوسیت را در پادشاهی یهودا پیش می‌برد.

یِهوشافاط در اورشلیم می‌زیست. او دیگر بار، از بِئِرشِبَع تا کوهستان اِفرایِم، به میان مردم رفت و ایشان را به سوی یهوه خدای پدرانشان بازگردانید.

الف. یِهوشافاط در اورشلیم می‌زیست: این بدان معناست که یِهوشافاط ماجراجویی‌های خود را محدود کرد. او دیگر به قلمرو شمالی اسرائيل نرفت و راضی بود هرجا که هست بماند.

ب. و ایشان را به سوی یهوه خدای پدرانشان بازگردانید: چیدمان کلمات این را می‌رسانند که یهوشافاط شخصاً چنین کاری را انجام داد (او دیگر بار…به میان مردم رفت). از طرف پادشاه یهودا، عملی شخصی و شگرف در راستای اقدامات مربوط به قدوسیت بود.  

یک) «کارزارهای سیار معادلی حقیقی در عهدعتیق ندارند و انبیا اگرچه سفر می‌کردند، ولی در تعلیم نظام‌مندِ کلام خدا دخالت نداشتند. نزدیک‌ترین معادل برای آن در عهدجدید، خدمت سیار خود عیسی مسیح است.» (سِلْمان)

۲. آیات (۵-۱۱) بهسازی سیستم قضایی توسط یهوشافاط.

او داورانی در مملکت قرار داد، یعنی در تمامی شهرهای حصاردارِ یهودا، شهر به شهر، و بدیشان گفت: «مراقب باشید چه می‌کنید، زیرا نه برای انسان، بلکه برای خداوند داوری می‌کنید، که در انجام کار داوری همراه شماست. پس اکنون ترس خداوند بر شما باشد. به‌دقّت رفتار کنید، زیرا نزد یهوه خدای ما هیچ بی‌عدالتی نیست، و نه طرفداری یا رشوه‌خواری.» یِهوشافاط همچنین برخی از لاویان و کاهنان و سران خاندانهای اسرائیل را در اورشلیم برگماشت تا از جانب خداوند داوری کنند و مرافعه‌ها را حل و فصل نمایند. و ایشان در اورشلیم می‌زیستند. و ایشان را امر فرموده، گفت: «در ترس خداوند، با امانت و با دلی کامل چنین عمل کنید: در هر دعوایی که از جانب برادرانتان که در شهرهایشان ساکنند به شما ارجاع می‌شود، از دعاوی خونی تا دعاوی مربوط به شریعت یا فرمان یا فرایض یا قوانین، ایشان را هشدار دهید که نزد خداوند تقصیرکار نشوند، وگرنه غضب بر شما و بر برادرانتان نازل خواهد شد. اگر چنین کنید، تقصیرکار نخواهید شد. اینک اَمَریا، کاهن اعظم، در همۀ امورِ مربوط به خداوند سرپرست شماست، و زِبَدیا پسر اسماعیل رئیس خاندان یهودا نیز در تمامی امورِ مربوط به پادشاه سرپرست شما خواهد بود. لاویان نیز به عنوان صاحبان مناصب نزد شما خدمت خواهند کرد. پس شجاعانه عمل کنید، و خداوند با نیکان باشد.»

الف. مراقب باشید چه می‌کنید، زیرا نه برای انسان، بلکه برای خداوند داوری می‌کنید، که در انجام کار داوری همراه شماست: مسئولیتی والا و مناسب برای داوران یهودا بود. می‌توانیم علاقه‌ٔ نگارندهٔ این کتاب به ثبت اطلاعات درج نشده در اول و دوم پادشاهان را درک کنیم، او از مثال یهوشافاط استفاده کرد تا پس از تبعید، رهبران را به بازسازی جامعه و جماعت در اورشلیم و یهودا تشویق نماید.

یک) «هشداری صادقانه و لازم: داوران باید خود را در جایگاه خدا می‌دانستند و با این آگاهی قضاوت می‌کردند که روزی برای داوری خود قضاوت خواهند شد.» (کلارْک)

ب. پس شجاعانه عمل کنید، و خداوند با نیکان باشد: در این قسمت موضوع اصلی که اطاعت جسورانه است، مجدداً تکرار شده است. وظیفهٔ داوران بود که شجاعانه کار درست را انجام دهند و بعد مطمئن باشند که خداوند با نیکان است.

یک) «بدون قوانین خوب و یکپارچه، هیچ قومی کامیاب نمی‌شود و بهترین قوانین هم اگر از نظر قضایی و وجدانی مدیریت نشوند، بیهوده خواهند بود.» (کلارْک)