دوم تواریخ باب ۳۱ – تدارکات برای کاهنین

بعد از پِسَخِ حزقیا.

۱. آیهٔ (۱) فعالیت بر علیه بت‌پرستی.

چون این همه به پایان رسید، اسرائیلیانی که حاضر بودند جملگی به شهرهای یهودا رفته، ستونها را خرد کردند و اَشیرَه‌ها را قطع نموده، مکانهای بلند و مذبحها را در سرتاسر یهودا، بِنیامین، اِفرایِم و مَنَسی در هم شکستند و همه را به تمامی نابود کردند. سپس تمامی بنی‌اسرائیل به شهرهای خود بازگشتند، هر کس به مِلکِ خویش.

الف. اسرائیلیانی که حاضر بودند جملگی به شهرهای یهودا رفته، ستونها را خرد کردند و اَشیرَه‌ها را قطع نموده: پس از برگزاری پِسخی دو برابر طولانی‌تر از حد معمول، مردم بت‌پرستی را به قوی‌ترین شکل ممکن رد کردند.

یک) «تأکید قبلی حزقیا بر از میان بردن متعلقات بت‌پرستی اکنون تبدیل به جنبشی همه‌گیر شد (مراجعه شود به دوم تواریخ ۱۵:۲۹-۱۹؛ ۱۴:۳۰؛ همچنین دوم پادشاهان ۲۲:۱۸).» (سِلْمان)

ب. در سرتاسر یهودا، بِنیامین، اِفرایِم و مَنَسی: این نشان می‌دهد که چقدر کار گسترده‌ای بود نه تنها پادشاهی یهودا، شامل آن بود بلکه قسمت اعظمی از قبایل شمالی را هم شامل شد.

یک) این اصلاح «تنها در سراسر یهودا رخ نداد، بلکه آنها اصلاحات را به اسرائيل کشاندند؛ ولی معلوم نیست این کار را به‌واسطهٔ غیرت مذهبی عمومی انجام دادند یا با رضایت هوشع، پادشاه اسرائیل.» (کلارْک)

۲. آیات (۲-۳) احیا و پشتیبانی از کار کهانت معمول.

حِزِقیا، کاهنان و لاویان را بر حسب وظایفشان به عنوان کاهن و لاوی به گروههایشان تقسیم کرد تا قربانیهای تمام‌سوز و قربانیهای رفاقت تقدیم کنند، و نزد دروازه‌های اردوی خداوند خدمت کرده، شکرگزاری و ستایش نمایند. پادشاه همچنین سهم خود را از اموال خویش برای قربانیهای تمام‌سوز تقدیم کرد، یعنی برای قربانیهای تمام‌سوزِ صبحگاهی و شامگاهی، و قربانیهای تمام‌سوز روزهای شَبّات و ماه‌های نو و اعیادِ مقرر، آن سان که در شریعت خداوند نوشته شده است.

الف. حِزِقیا، کاهنان و لاویان را بر حسب وظایفشان به عنوان کاهن و لاوی به گروههایشان تقسیم کرد: حزقیا اجازه نداد پِسَخ رویدادی باشد که تنها یک بار برگزار می‌شد. او با سازماندهی و چیدن خدمت کهانت روزانه این کار را ادامه‌دار ساخت.

یک) «در زبان عبری گماشته شدن کاهنین برحسب وظایف و تقسیم‌بندی آنها با معرفه‌ای مشخص آمده است: او “گروه‌های کاهنین را مشخص کرد” او از نو بیست و چهار دورهٔ چرخشی که داوود معین نموده بود را فعال کرد (اول تواریخ باب ۲۵) تا از پرستش منظم اطمینان حاصل کند.» (پِیْن)

ب. قربانیهای تمام‌سوز…تقدیم کنند…خدمت کرده، شکرگزاری و ستایش نمایند: این قسمت نشان‌دهندهٔ برخی از وظایف کاهنان و لاویان است. کار آنها شامل مدیریت کردن قربانی‌ها، خدمت عمومی و پرستش می‌شد.

یک) نزد دروازه‌های اردوی خداوند: «معبد به شایستگی با اردو مقایسه شده است، چون کاهنین وظیفهٔ پاسداری و مراقبت را بر عهده داشتند و مَجمع مردم، قرارشان بر دعا کردن بود که خدمت اصلی در نبرد روحانی است.» (تْرَپ)

ج. پادشاه همچنین سهم خود را از اموال خویش…تقدیم کرد: حزقیای پادشاه آنقدر به احیای مناسب خدمت کهانت متعهد بود که شخصاً با هدیه کردن قسمتی از اموال خود از این کار حمایت کرد.

۳. آیات (۴-۵) فرمان پرداخت ده‌یک داده می‌شود و ده‌یک‌ها آورده می‌شوند.

به ساکنین اورشلیم نیز فرمان داد تا سهم خاص کاهنان و لاویان را بپردازند، تا ایشان بتوانند خود را وقفِ شریعت خداوند سازند. در پی انتشار این فرمان، بنی‌اسرائیل نوبر گندم، شراب، روغن، عسل و تمامی محصول زمین را به فراوانی آوردند. آنان ده‌یکِ همه چیز را به فراوانی آوردند.

الف. به ساکنین اورشلیم نیز فرمان داد تا سهم خاص کاهنان و لاویان را بپردازند: حزقیای پادشاه این را انتخابی برای مردم یهودا نمی‌دانست. به آنها فرمان داده شد تا به‌واسطهٔ ده‌یک‌های خود الزامات خود را تحت شریعت موسی برای حمایت از کهانت به‌جا آورند (اعداد ۲۱:۱۸-۲۴).

یک) همانطور که خدا در اعداد ۲۱:۱۸ می‌گوید اینک به لاویان، در عوض خدمتی که می‌کنند، یعنی خدمت خیمۀ ملاقات، تمامی ده‌یکِ اسرائیل را به میراث بخشیده‌ام. خدا فرمان ده‌یک را صادر کرد که به‌معنای دادن ده‌ درصد از درآمد به لاویان به‌عنوان پشتیبانی از کار آنهاست.

دو) وقتی فردی اسرائیلی از دادنِ ده‌یکِ خود امتناع می‌کرد، بدان معنا نبود که از لاویان دزدی می‌کنند، گرچه پول به آنها می‌رسید. آنها از خدا سرقت می‌کردند (ملاکی ۸:۳-۱۰)، چون خدا ده‌یک را از دهنده دریافت می‌کرد و آن را به لاویان می‌داد.

سه) امروزه برخی فکر می‌کنند که ده‌یک چون برای حمایت از لاویان به‌کار گرفته می‌شد (کسانی که به‌نحوی می‌توان گفت معادل کارمندان دولتی اسرائیل باستان بودند)، با مالیات دولتی امروزی پوشش داده می‌شود و آن دهندگی شخص که در عهدعتیق به آن اشاره شده است، پاسخی به تأکید عهدجدید جهت دهندگی است. می‌توانیم بگوییم که در هیچ جای عهدجدید به‌خصوص فرمان ده‌یک چنین گفته نشده است، ولی قطعاً اگر با دل درست انجام شود، به شکلی مثبت بیان شده است (لوقا ۴۲:۱۱).

چهار) همچنین مهم است که درک کنیم ده‌یک اصلی متکی بر شریعت موسی نیست؛ همانطور که در عبرانیان ۵:۷-۹ شرح داده شده است، خدا قبل از شریعت موسی ده‌یک را گرامی می‌داشت.

پنج) عهدجدید با شفافیت در مورد دهندگی سخن گفته است که دهندگی باید منظم، با برنامه، مناسب با میزان درآمد و به دور از دید عموم باشد (اول قرنتیان۱:۱۶-۴)؛ باید سخاوتمندانه، همراه با بخشندگی و شادمانه باشد (دوم قرنتیان باب ۹).

شش) چون عهدجدید بر دادن ده‌یک تأکید نمی‌کند، نباید مسیحیان را مجبور به رعایت این قانون کرد (اگرچه برخی از مسیحیان بنابر نفع شخصی استدلالی بر ضد ده‌یک مطرح می‌کنند)؛ ولی چون دهندگی باید مبتی بر درآمد ما باشد، پس باید درصدی را هدیه کنیم و ده درصد نقطهٔ شروع خوبی است! برای برخی ده‌یک دادن اصلاً کافی نیست؛ برای دیگران، در زمان فعلی، پنج درصد ممکن است جهش ایمانی عظیم باشد.

هفت) اگر سوال ما این است که «چه اندک میزانی می‌توانم بدهم و خدا را خشنود کنم؟» پس می‌توان نتیجه گرفت که دل ما در موقعیتی درست قرار نگرفته است. باید دیدگاهی مانند برخی از مسیحیان داشته باشیم که می‌گفتند «ما بندهٔ ده‌یک نیستیم ـ می‌توانیم بیشتر بدهیم!» دهندگی و مدیریت کردن مالی مسئله‌ای روحانی است، نه مالی (لوقا ۱۱:۱۶).

ب. تا ایشان بتوانند خود را وقفِ شریعت خداوند سازند: این به ما وظیفهٔ دیگر لاویان را فرای آنچه در دوم تواریخ ۲:۳۱ آمده یادآوری می‌کند، یعنی مطالعه و تعلیم شریعت خداوند. حمایتِ لاویان به‌واسطهٔ ده‌یک چنین امری را مُیسر نمود.

یک) این تقریباً همان اصلی است که پولس در اول تیموتائوس ۱۷:۵-۱۸ نوشته است: مشایخی که نیکو رهبری کرده باشند، شایستۀ حرمتی دو چندانند، بخصوص آنان که در کار موعظه و تعلیم زحمت می‌کشند. زیرا کتاب می‌گوید: «گاوی را که خرمن می‌کوبد، دهان مَبَند» و «کارگر مستحق دستمزد خویش است.»

ج. در پی انتشار این فرمان…ده‌یکِ همه چیز را به فراوانی آوردند: پاسخ مردم تأثیرگذار بود. به‌جای اینکه فکر کنند چرا این فرمان به درد آنها نمی‌خورد یا به‌دنبال بهانه‌ بگردند تا آن را از سر باز کنند، ده‌یکِ همه‌ چیز را به فراوانی آوردند.

یک) «نوبرها حق‌ ویژهٔ کاهنین بودند (اعداد ۱۸: ۱۳-۱۲)، ولی ده‌یک، چه ده‌یکِ محصول و میوه یا رَمه به لاویان داده شد (اعداد ۲۱:۱۸؛ مراجعه شود به لاویان ۳۰:۲۷-۳۳).» (سِلْمان)

توزیع و برکت ده‌یک

۱. آیات (۶-۱۰) دریافت ده‌یک‌ها

و بنی‌اسرائیل و یهودا که در شهرهای یهودا ساکن بودند نیز ده‌یکِ گاوان و گوسفندان و ده‌یک موقوفاتی را که به یهوه خدایشان وقف شده بود، آوردند و توده توده بر روی هم انباشتند. آنان ساختن توده‌ها را در ماه سوّم آغاز کردند، و در ماه هفتم آنها را به پایان رساندند. چون حِزِقیا و صاحبمنصبان آمدند و آن توده‌ها را دیدند، خداوند و قوم او اسرائیل را متبارک خواندند. حِزِقیا از کاهنان و لاویان دربارۀ آن توده‌ها پرسید، و عَزَریا کاهنِ اعظم از خاندان صادوق پاسخ داد: «از وقتی قوم آوردنِ هدایا به خانۀ خداوند را آغاز کرده‌اند، خورده‌ایم و سیر شده‌ایم و فراوان نیز باقی نهاده‌ایم، زیرا که خداوند قوم خود را برکت داده و این همه باقی مانده است.»

الف. آنان ساختن توده‌ها را در ماه سوّم آغاز کردند: آنقدر به فراوانی ده‌یک دادند که تنها دریافت آنها چهار ماه زمان برد. جای تعجب ندارد که حزقیا و رهبران وقتی مدرک این بخشندگی سخاوتمندانه را دیدند خداوند و قوم او اسرائیل را متبارک خواندند.

یک) «خداوند را متبارک خواندند؛ هم برای بخشیدن نعمات به سرزمینش در آن سال و هم برای بخشیدن دلی رها و پرهیزگار به قومش نسبت به این عمل نیکو.» (پوول)

دو) شادی آنها تنها به‌خاطر این نبود که کاهنین و لاویان چیزهای بسیاری به‌دست می‌آوردند، همچنین نشان می‌دهد که روح خدا به‌قوّت در قوم اسرائیل نمایان شد.

سه) ده‌یک موقوفات یا ده‌یک آنچه مقدس است، احتمالاً اشاره به عطایایی دارد که لاویان از آنچه خود دریافت کرده بودند به کاهنین می‌دادند.» (سِلْمان)

ب. از وقتی قوم آوردنِ هدایا به خانۀ خداوند را آغاز کرده‌اند، خورده‌ایم و سیر شده‌ایم و فراوان نیز باقی نهاده‌ایم: مدت‌های مدیدی به کاهنین و لاویان بی‌توجهی می‌شد، ولی حالا همه به فراوانی داشتند.

۲. آیات (۱۱-۱۹) به‌کارگیری ده‌یک‌ها

آنگاه حِزِقیا دستور داد انبارها در خانۀ خداوند مهیا سازند، و چنین کردند. و هدایا، ده‌یکها و چیزهای وقف‌شده را با امانتداری آوردند. کونَنیای لاوی بر آنها رئیس بود و پس از او، برادرش شِمعی. یِحیئیل، عَزَریا، نَخَت، عَسائیل، یِریموت، یوزاباد، اِلیئیل، یِسمَخیا، مَخَت و بِنایا نیز مطابق آنچه حِزِقیای پادشاه و عَزَریا سرپرست خانۀ خدا تعیین کرده بودند، به عنوان ناظران زیرِ دست کونَنیا و برادرش شِمعی انجام‌وظیفه می‌کردند. قوری پسر یِمنَۀ لاوی، نگهبان دروازۀ شرقی، بر قربانیهای اختیاریِ خدا نظارت داشت، تا هدایای خداوند و هدایای بسیار مقدسِ تقدیمی را تقسیم نماید. عِدِن، مینیامین، یِشوعَ، شِمَعیا، اَمَریا و شِکَنیا دستیاران امین او در شهرهای کاهنان بودند، تا هدایا را میان برادرانشان، خواه پیر و خواه جوان، بر حسب گروههایشان تقسیم کنند. آنان همچنین هدایا را میان تمام افراد مذکرِ سه ساله و بالاتر که در نسب‌نامه‌ها ثبت شده بودند تقسیم کردند، یعنی میان تمامی کسانی که برای انجام خدمت روزانه‌شان بر حسب وظایف و گروههایشان به خانۀ خداوند داخل می‌شدند، و نیز میان کاهنانی که بر حسب خاندانهایشان در نسب‌نامه‌ها ثبت شده بودند، و نیز میان لاویانِ بیست ساله و بالاتر بر حسب وظایف و گروههایشان. ایشان با تمامیِ کودکان، زنان، پسران و دخترانشان، یعنی تمامی جماعت، در نسب‌نامه‌ها ثبت شدند، زیرا خود را با امانتداری تقدیس کرده بودند. و اما در خصوص کاهنانِ نسلِ هارون که در کشتزارهای اطراف شهرهایشان ساکن بودند، مردانی در چند شهر به نام تعیین شدند تا سهم‌ها را میان تمام افراد مذکر از کاهنان، و تمام آنانی که از لاویان در نسب‌نامه‌ها ثبت شده بودند، تقسیم کنند.

الف. آنگاه حِزِقیا دستور داد انبارها در خانۀ خداوند مهیا سازند، و چنین کردند: حزقیای پادشاه به اندازه‌ای حکیم بود که می‌دانست مدیریت کردن عطایای سخاوتمندانهٔ قوم خدا مهم است. نگران بودند که از روی احترام به خدا و قومش که سخاوتمندانه بخشیده بودند، همه چیز را وفادارانه انجام دهند،.

ب. کونَنیای لاوی بر آنها رئیس بود: حزِقیا مردان وفاداری را در این منصب‌ها قرار داد که نسبت به ده‌یک‌ها مسئول و پاسخگو بودند. پادشاه می‌دانست که وفادارانه به‌کار بردن ده‌‌یک وقتی ترویج می‌یابد که افراد ناظرینی پاسخگو باشند.

یک) «برنامه‌ریزیِ خوب و دریافت ساختار حمایتی مناسب، اسلوبی ایجاد می‌کند که پرستش یکدل و معنادار می‌تواند در آن صورت گیرد. بنابراین، حِزِقیا انبارها را آماده کرد تا هدایا را دریافت کنند و مقامات گوناگون برای جمع‌آوری و توزیع آنها گماشته شدند.» (سِلْمان)

ج. میان تمامی کسانی که برای انجام خدمت روزانه‌شان بر حسب وظایف و گروههایشان به خانۀ خداوند داخل می‌شدند: ده‌یک‌ها برای حمایت از کسانی استفاده شد که کار خدمت به خداوند و قومش را انجام می‌دادند (و البته، برای حمایت از خانواده‌های آنها نیز بود).

یک) «شاید دلیلی که نیاز همسران و فرزندانشان از موقوفات برطرف شد، بدان خاطر بود که  خود را از امور دنیوی جدا کرده بودند، اموراتی که می‌توانستند از آن طریق نیاز خانوادهٔ خود را رفع کنند، آنها تمام و کمال وقف امور مقدس بودند.» (پوول)

دو) «موسی دستور داده بود که لاویان نباید کار خود را شروع کنند تا اینکه سی ساله شوند: ولی داوود این فرمان را تغییر داد و شرط را بیست سالگی گذاشت.» (کلارْک)

۳. آیات (۲۰-۲۱) قدوسیت حِزِقیا و کامیابی

باری، حِزِقیا در سرتاسر یهودا بدین منوال عمل کرد، و آنچه را نزد یهوه خدایش نیکو و درست و راست بود به جا آورد. او در هر کاری که برای خدمت خانۀ خدا بر طبق شریعت و فرمانها به جهت طلبیدن خدا بدان اقدام می‌کرد، آن را به تمامی دل انجام می‌داد، و کامیاب گردید.

الف. آنچه را نزد یهوه خدایش نیکو و درست و راست بود به جا آورد: قدوسیت حِزِقیا نمونه‌ای بین پادشاهان یهودا بود. نگرانی و اولویت او قدرت سیاسی یا جایگاه نبود، او نگران به‌جا آوردن آنچه بود که نزد یهوه خدایش نیکو و درست و راست بود.

یک) «حِزِقیا کار خود را تمام کرد، چون به تمامی دل خدا را می‌جویید. در این مورد، با توصیهٔ داوود موافقت کرد (مراجعه شود به ۱۹:۲۲؛ ۹:۲۸) و الگوی دیگر پادشاهان را دنبال کرد (مراجعه شود به ۱۵:۱۷؛ ۹:۲۲؛ مراجعه شود به دوم تواریخ ۱۶:۱۱؛ ۳:۱۹).» (سِلْمان)

دو) «او از هر جهت مرد نیکویی بود، وظیفهٔ خود نسبت به خدا و قومش را مهم می‌دانست و آن را با غیرت و تلاش انجام داد. باشد که خدا چنین پادشاهانی را به ملت‌های دنیا بفرستد و قوم سراپا مطیع آنها و شاکر خدا برای فرستادن چنین پادشاهی باشند!» (کلارْک)

ب. و کامیاب گردید: کامیابی او مدرکی بر برکت خدا بود، به‌خصوص در ارتباط با سخاوت و مباشرت حکیمانهٔ خودش.

یک) «این سخنان هدف، روش و نتیجهٔ او را آشکار می‌کند و مکاشفه‌ای برای ارزشی پایدار میان همه ایجاد کرد که خوانده شده‌اند تا خدمت الهی را به هر شکلی اجرا کنند. هدف او “جوییدنِ خدایش” بود و این گفته دقیقاً معادل آنچه است که ما با آن آشناییم: “نخست در پی پادشاهی او باشید” روش او کامل وقف شدن با تمامی دل بود. نتیجه‌اش کامیابی و موفقیت در کاری که تلاش به آن داشت.» (مورْگان)